PTSD to choroba psychiczna? Poznaj fakty i objawy

Zespół stresu pourazowego (PTSD) to termin, który coraz częściej pojawia się w przestrzeni publicznej, często jednak bywa mylnie rozumiany. Wiele osób zastanawia się, czy PTSD to faktycznie choroba psychiczna, czy może po prostu silna reakcja na trudne wydarzenia. Chcę rozwiać wszelkie wątpliwości i jasno postawić sprawę: PTSD jest oficjalnie klasyfikowane jako zaburzenie psychiczne. To nie jest zwykły smutek czy przemijający stres, ale stan kliniczny, który wymaga profesjonalnej pomocy i leczenia. W tym artykule przybliżę Ci, co dokładnie oznacza ta klasyfikacja, jakie są kluczowe objawy PTSD i jak odróżnić je od innych reakcji na traumę.

PTSD: Oficjalne stanowisko medycyny i jego klasyfikacja

Oficjalne stanowisko medycyny w sprawie zespołu stresu pourazowego jest jednoznaczne: jest to zaburzenie psychiczne. Ta klasyfikacja nie jest jedynie formalnością, ale kluczowym elementem pozwalającym zrozumieć naturę problemu i skierować pacjenta na odpowiednią ścieżkę leczenia. Dla osób, które doświadczyły traumy i zmagają się z jej konsekwencjami, świadomość, że ich cierpienie jest uznawane przez świat medyczny, może być pierwszym krokiem do szukania pomocy i odzyskania kontroli nad własnym życiem.

Jak PTSD jest klasyfikowane przez lekarzy w Polsce i na świecie?

Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych to podstawowe narzędzie, którym posługują się lekarze na całym świecie, w tym w Polsce, do diagnozowania schorzeń. W przypadku zespołu stresu pourazowego, mamy do czynienia z jego uwzględnieniem w dwóch kluczowych wersjach tej klasyfikacji. W starszej, wciąż używanej ICD-10, PTSD widnieje pod kodem F43.1 i jest określany jako zaburzenie lękowe w reakcji na ciężki stres. Bardziej aktualna wersja, ICD-11, która jest stopniowo wdrażana również w naszym kraju, przypisuje PTSD kod 6B40. To, że PTSD znajduje się w tych oficjalnych, medycznych spisach, potwierdza jego status jako pełnoprawnej jednostki chorobowej, a nie jedynie subiektywnej reakcji na trudne doświadczenia. Obecność w klasyfikacjach ICD jest kluczowa dla ujednolicenia diagnostyki i zapewnienia pacjentom dostępu do odpowiedniego leczenia.

Dlaczego używamy terminu "zaburzenie", a nie "reakcja na stres"?

Termin "zaburzenie" (ang. *disorder*) niesie ze sobą znacznie głębsze znaczenie niż potoczne określenie "reakcja na stres". Użycie tego słowa podkreśla, że PTSD to stan, który wykracza poza normalne, przemijające reakcje na trudne wydarzenia. Jest to zespół objawów, który utrzymuje się, często przez długi czas, i znacząco wpływa na funkcjonowanie osoby dotkniętej traumą. Oznacza to, że cierpienie jest realne, kliniczne i wymaga interwencji specjalistycznej. W przeciwieństwie do zwykłego stresu, który zazwyczaj ustępuje po ustąpieniu czynnika stresogennego, PTSD może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami, jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie. Dlatego tak ważne jest, aby od samego początku traktować PTSD jako kliniczne zaburzenie, a nie coś, z czym osoba powinna poradzić sobie sama.

ICD-10 i ICD-11: Co mówią najważniejsze klasyfikacje chorób?

Międzynarodowe Klasyfikacje Chorób, ICD-10 i nowsza ICD-11, są fundamentem diagnostyki medycznej na całym świecie. To w nich znajdują się oficjalne definicje i kryteria rozpoznawania poszczególnych zaburzeń i chorób. W kontekście PTSD, obie klasyfikacje jasno określają je jako jednostkę chorobową. ICD-10 umieszcza PTSD w grupie zaburzeń lękowych, podkreślając jego związek z ciężkim stresem. ICD-11, idąc o krok dalej, precyzuje jego miejsce w systemie klasyfikacji, co pozwala na jeszcze dokładniejsze diagnozowanie. Fakt, że te renomowane, międzynarodowe systemy diagnostyczne uznają PTSD za zaburzenie, jest niepodważalnym dowodem na jego medyczny charakter. Dla pacjentów oznacza to, że ich problemy są widoczne i rozpoznawane przez świat medyczny, co jest kluczowe dla dalszego procesu leczenia.

Trzy filary objawów, które definiują PTSD: To więcej niż smutek

Aby postawić diagnozę PTSD, specjaliści biorą pod uwagę występowanie trzech kluczowych grup objawów, które utrzymują się przez co najmniej miesiąc od momentu doświadczenia traumatycznego wydarzenia. Te objawy nie są przypadkowe stanowią one odpowiedź organizmu na ekstremalny stres, ale ich utrwalenie i intensywność wskazują na rozwój zaburzenia. Zrozumienie tych trzech filarów jest kluczowe, aby odróżnić PTSD od zwykłego smutku czy chwilowego stresu.

Ponowne przeżywanie traumy: Kiedy przeszłość nie daje o sobie zapomnieć

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów PTSD jest ponowne przeżywanie traumy. Nie chodzi tu o zwykłe wspomnienia, ale o natrętne, mimowolne i często bardzo żywe powroty do traumatycznego wydarzenia. Mogą one przybierać formę tzw. flashbacków poczucia, jakby wydarzenie działo się tu i teraz, z pełnym doświadczeniem emocjonalnym i fizycznym. Osoby z PTSD mogą również doświadczać koszmarów sennych o tematyce związanej z urazem, które wybudzają je ze snu i pozostawiają w stanie silnego lęku. Te niechciane "powroty" do przeszłości są niezwykle wyczerpujące i mogą znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie, sprawiając, że osoba czuje się uwięziona w traumie.

Unikanie i odrętwienie: Jak mózg próbuje chronić nas przed bólem?

W odpowiedzi na ból i cierpienie związane z traumą, mózg uruchamia mechanizmy obronne. Jednym z nich jest unikanie. Osoby z PTSD mogą świadomie lub nieświadomie unikać wszystkiego, co kojarzy im się z traumatycznym wydarzeniem mogą to być myśli, uczucia, ale także konkretne miejsca, osoby czy sytuacje. Na przykład, osoba, która doświadczyła wypadku samochodowego, może unikać jazdy samochodem lub nawet rozmów na temat pojazdów. Czasami to unikanie przybiera formę emocjonalnego odrętwienia osoba może czuć się zobojętniała, odcięta od własnych uczuć, co jest próbą ochrony przed przytłaczającymi emocjami. Choć te mechanizmy mają na celu ochronę, w dłuższej perspektywie prowadzą do izolacji i pogłębiają poczucie osamotnienia.

Ciągłe napięcie i nadmierna czujność: Życie w stanie najwyższej gotowości

Trzecią grupę objawów PTSD stanowi nadmierne pobudzenie i poczucie zagrożenia. Osoby z PTSD często żyją w ciągłym stanie napięcia, jakby stale były w pogotowiu. Ich układ nerwowy jest nadmiernie wyczulony na potencjalne zagrożenia, co objawia się jako tzw. hiperczujność. Mogą łatwo się denerwować, wpadać w gniew, mieć problemy z koncentracją uwagi, a także doświadczać trudności z zasypianiem i utrzymaniem snu. To ciągłe poczucie bycia w niebezpieczeństwie jest niezwykle wyczerpujące i wpływa na wszystkie aspekty życia, od pracy po relacje z bliskimi.

Nie każda trauma to PTSD: Jak odróżnić je od innych reakcji?

Doświadczenie traumy jest trudnym przeżyciem dla każdego, jednak nie każda osoba, która przeżyła coś traumatycznego, rozwinie zespół stresu pourazowego. Nasz umysł i ciało mają naturalne mechanizmy radzenia sobie ze stresem, a wiele reakcji, choć nieprzyjemnych, jest tymczasowych i ustępuje samoistnie. Kluczowe jest zrozumienie, gdzie przebiega granica między normalną reakcją na trudne wydarzenia a klinicznym zaburzeniem, jakim jest PTSD.

Ostra reakcja na stres (ASD) vs PTSD: Kluczowa rola czasu

Ostra reakcja na stres (ASD) jest stanem, który może pojawić się bezpośrednio po traumatycznym wydarzeniu. Objawy ASD są bardzo podobne do objawów PTSD mogą obejmować flashbacki, koszmary, drażliwość, poczucie odrealnienia czy silny lęk. Jednak kluczową różnicą jest czas trwania tych objawów. W przypadku ASD, objawy te są intensywne, ale zazwyczaj ustępują w ciągu pierwszego miesiąca po traumie. Jeśli jednak objawy utrzymują się dłużej niż miesiąc i spełniają kryteria diagnostyczne, mówimy już o zespole stresu pourazowego (PTSD). Czas jest tu decydującym czynnikiem diagnostycznym.

Zwykły stres a kliniczne zaburzenie: Gdzie leży granica?

Zwykły stres, nawet ten silny, jest naturalną reakcją organizmu na wyzwania. Zazwyczaj mobilizuje nas do działania, a po ustąpieniu czynnika stresogennego, wracamy do równowagi. Granica między zwykłym stresem a klinicznym zaburzeniem, jakim jest PTSD, jest przekraczana, gdy objawy stają się chroniczne, intensywne i zaczynają znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie. W przypadku PTSD, osoba nie jest w stanie "wrócić do normy" bez odpowiedniej pomocy. Objawy takie jak ciągłe poczucie zagrożenia, unikanie ważnych aspektów życia czy ponowne przeżywanie traumy w sposób, który paraliżuje codzienne czynności, wskazują, że mamy do czynienia z czymś więcej niż tylko przemijającym stresem.

Czy to PTSD, czy już depresja? O współwystępowaniu zaburzeń

Złożone PTSD (C-PTSD): Gdy trauma jest długotrwała

Warto wiedzieć, że oprócz klasycznego zespołu stresu pourazowego, istnieje również jego bardziej złożona forma, znana jako złożony zespół stresu pourazowego (C-PTSD). Ta jednostka została wprowadzona w najnowszej klasyfikacji ICD-11, aby lepiej opisać skutki długotrwałych lub powtarzających się doświadczeń traumatycznych, które często mają głębszy i bardziej wszechstronny wpływ na psychikę człowieka.

Definicja C-PTSD: Gdy uraz nie był jednorazowym zdarzeniem

Złożony zespół stresu pourazowego (C-PTSD) rozwija się zazwyczaj w wyniku długotrwałej lub wielokrotnie powtarzającej się traumy. Dotyczy to sytuacji takich jak chroniczna przemoc domowa, długotrwałe zaniedbanie w dzieciństwie, tortury, czy życie w warunkach wojennych. W przeciwieństwie do PTSD, które często jest reakcją na pojedyncze, choćby bardzo ciężkie wydarzenie, C-PTSD jest skutkiem ciągłego narażenia na zagrożenie i przemoc. W ICD-11 C-PTSD ma swój odrębny kod: 6B41, co podkreśla jego specyfikę i odrębność od klasycznego PTSD.

Dodatkowe objawy: Problemy z emocjami, relacjami i obrazem siebie

Osoby zmagające się z C-PTSD doświadczają nie tylko objawów typowych dla PTSD, ale także dodatkowych trudności, które dotyczą ich podstawowego funkcjonowania. Należą do nich:

• Problemy w regulacji emocji: Osoby te mogą mieć trudności z kontrolowaniem swoich emocji, doświadczać gwałtownych wahań nastroju, intensywnego gniewu, a także długotrwałego poczucia pustki lub beznadziei.
• Negatywny obraz siebie: Często rozwijają głębokie poczucie bezwartościowości, wstydu, winy, a nawet poczucie bycia "zepsutym" lub "gorszym" od innych.
• Trudności w relacjach z innymi: Długotrwała trauma może prowadzić do poważnych problemów w budowaniu i utrzymywaniu bliskich relacji. Osoby te mogą unikać intymności, mieć trudności z zaufaniem, bać się porzucenia lub odczuwać ciągłe napięcie w kontaktach z innymi.

Te dodatkowe objawy sprawiają, że C-PTSD jest stanem szczególnie trudnym i wymagającym specyficznego podejścia terapeutycznego.

Kto jest najbardziej narażony na rozwój złożonego zespołu stresu pourazowego?

Rozwój złożonego zespołu stresu pourazowego jest ściśle związany z rodzajem i długością trwania doświadczanej traumy. Szczególnie narażone są osoby, które w dzieciństwie doświadczyły długotrwałej przemocy fizycznej lub seksualnej, zaniedbania emocjonalnego, czy były świadkami przemocy w rodzinie. Również osoby dorosłe, które przez dłuższy czas były ofiarami przemocy domowej, tortur, czy przetrwały długotrwałe konflikty zbrojne, są w grupie podwyższonego ryzyka. Brak poczucia bezpieczeństwa, wsparcia i możliwości ucieczki od źródła traumy znacząco zwiększa prawdopodobieństwo rozwinięcia się C-PTSD. Jest to stan, który często wymaga długoterminowej terapii, skupionej na odbudowie poczucia własnej wartości i zdolności do tworzenia zdrowych relacji.

Diagnoza PTSD w praktyce: Krok po kroku do rozpoznania

Postawienie trafnej diagnozy zespołu stresu pourazowego jest kluczowe dla rozpoczęcia skutecznego leczenia. Proces ten wymaga profesjonalnego podejścia i zaangażowania specjalistów. Warto wiedzieć, do kogo się zwrócić i jak wygląda diagnostyka, aby nie czuć się zagubionym w obliczu problemu.

Do jakiego specjalisty się udać: psychiatra czy psycholog?

W przypadku podejrzenia PTSD, pierwszym krokiem jest zazwyczaj kontakt ze specjalistą zdrowia psychicznego. Zarówno psychiatra, jak i psycholog kliniczny mogą pomóc w procesie diagnostycznym i terapeutycznym. Psychiatra, będący lekarzem medycyny, ma uprawnienia do stawiania diagnoz medycznych, przepisywania leków i kierowania na dalsze badania. Psycholog kliniczny natomiast specjalizuje się w psychoterapii i ocenie stanu psychicznego pacjenta. Często najlepsze efekty przynosi współpraca obu specjalistów psychiatra może zająć się farmakoterapią, jeśli jest ona potrzebna, a psycholog prowadzić psychoterapię. Ważne jest, aby wybrać specjalistę, który ma doświadczenie w pracy z osobami po traumie.

Na czym polega proces diagnostyczny? Wywiad, kwestionariusze i obserwacja

Proces diagnostyczny PTSD jest wieloetapowy i opiera się na kilku kluczowych elementach:

1. Szczegółowy wywiad kliniczny: To podstawa diagnozy. Specjalista przeprowadza rozmowę z pacjentem, zbierając informacje na temat doświadczonej traumy, jej okoliczności, a także wszystkich występujących objawów ich charakteru, nasilenia, czasu trwania i wpływu na codzienne życie.
2. Zastosowanie standaryzowanych kwestionariuszy: W celu obiektywizacji oceny i dokładniejszego zidentyfikowania objawów, często wykorzystuje się specjalistyczne skale i testy psychologiczne. Pozwalają one zmierzyć nasilenie objawów PTSD, a także ocenić obecność innych zaburzeń, takich jak depresja czy lęk.
3. Obserwacja kliniczna: Podczas wizyty specjalista obserwuje zachowanie pacjenta, jego reakcje emocjonalne, sposób komunikacji i ogólne funkcjonowanie. Pozwala to na uzyskanie dodatkowych informacji, które mogą być pomocne w postawieniu diagnozy.

Całość tych działań ma na celu stworzenie pełnego obrazu stanu psychicznego pacjenta i postawienie trafnej diagnozy.

Dlaczego samodiagnoza może być ryzykowna?

W dobie internetu łatwo jest znaleźć informacje o różnych zaburzeniach i próbować samodzielnie zidentyfikować swój problem. Jednak w przypadku PTSD, samodiagnoza może być nie tylko nieprecyzyjna, ale wręcz ryzykowna. Objawy PTSD często nakładają się na symptomy innych zaburzeń, takich jak depresja, zaburzenia lękowe, a nawet niektóre choroby somatyczne. Bez profesjonalnej wiedzy i doświadczenia trudno jest odróżnić te stany. Co więcej, błędna diagnoza może prowadzić do niewłaściwego leczenia lub jego braku, co w przypadku PTSD może mieć poważne długofalowe konsekwencje. Tylko wykwalifikowany specjalista jest w stanie przeprowadzić rzetelną diagnozę, uwzględniając wszystkie niuanse i postawić właściwe rozpoznanie, które będzie podstawą skutecznej terapii.

Skuteczne leczenie PTSD: Jak odzyskać kontrolę nad życiem?

Dobra wiadomość jest taka, że zespół stresu pourazowego jest zaburzeniem, które można skutecznie leczyć. Istnieje wiele sprawdzonych metod terapeutycznych, które pomagają osobom po traumie odzyskać kontrolę nad swoim życiem, złagilować objawy i powrócić do równowagi psychicznej. Kluczem jest znalezienie odpowiedniej formy pomocy i zaangażowanie w proces terapeutyczny.

Psychoterapia skoncentrowana na traumie: Przegląd najskuteczniejszych metod (CBT, EMDR)

Psychoterapia jest podstawową i najskuteczniejszą metodą leczenia PTSD. Szczególnie rekomendowane są terapie skoncentrowane na traumie, które bezpośrednio odnoszą się do doświadczonych wydarzeń i ich wpływu na psychikę. Do najczęściej stosowanych i najlepiej przebadanych należą:

• Terapia poznawczo-behawioralna (CBT): Ta forma terapii pomaga pacjentom identyfikować i zmieniać negatywne wzorce myślenia oraz zachowania związane z traumą. Skupia się na przepracowaniu lęków, zmianie zniekształconych przekonań o sobie i świecie oraz na nauce radzenia sobie z trudnymi emocjami.
• Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Metoda ta wykorzystuje stymulację obustronną (np. ruchy gałek ocznych, dźwięki) do pomocy mózgowi w przetwarzaniu traumatycznych wspomnień. Pozwala to na zmniejszenie ich intensywności emocjonalnej i bólu związanego z ich przywoływaniem.
• Terapia przedłużonej ekspozycji: Polega na stopniowym i bezpiecznym konfrontowaniu się z wspomnieniami, myślami, uczuciami i sytuacjami związanymi z traumą. Celem jest zmniejszenie reakcji lękowych i unikowych, a także nauczenie się, że te bodźce nie są już zagrożeniem.

Wybór konkretnej metody zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta i preferencji terapeuty.

Rola farmakoterapii: Kiedy leki są niezbędnym wsparciem?

Farmakoterapia odgrywa rolę pomocniczą w leczeniu PTSD, szczególnie w przypadkach, gdy objawy są bardzo nasilone. Najczęściej stosowane są leki z grupy selektywnych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), które mogą pomóc w redukcji objawów lękowych, depresyjnych, drażliwości i problemów ze snem. Ważne jest, aby podkreślić, że leki same w sobie nie leczą traumy ani nie rozwiązują jej przyczyn. Ich głównym zadaniem jest stabilizacja stanu psychicznego pacjenta, co ułatwia mu pracę terapeutyczną i pozwala na lepsze funkcjonowanie w codziennym życiu. Decyzję o włączeniu farmakoterapii zawsze podejmuje lekarz psychiatra, po dokładnej ocenie stanu pacjenta.

Gdzie szukać pomocy w Polsce? Informacje o leczeniu w ramach NFZ i programach pilotażowych

W Polsce osoby zmagające się z PTSD mają możliwość skorzystania z leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Dostępne są poradnie zdrowia psychicznego, w których można uzyskać pomoc psychiatryczną i psychologiczną. Dodatkowo, od 2023 roku funkcjonuje specjalny program pilotażowy dotyczący leczenia traumy, który potrwa do 30 czerwca 2026 roku. Jego celem jest zapewnienie bezpłatnej i szybkiej pomocy osobom z PTSD, w tym również tym, które doświadczyły traumy wojennej. Program ten oferuje specjalistyczne terapie, często bez konieczności posiadania skierowania, w wybranych placówkach na terenie całego kraju. Warto poszukać informacji o placówkach biorących udział w programie w swojej okolicy.

Nieleczone PTSD: Długofalowe konsekwencje dla zdrowia

Zignorowanie objawów PTSD i brak podjęcia leczenia mogą prowadzić do bardzo poważnych i długofalowych konsekwencji, które dotykają nie tylko sfery psychicznej, ale także fizycznej i społecznej. Trauma, która nie zostanie przepracowana, może stać się kulą u nogi, utrudniającą lub wręcz uniemożliwiającą pełne i satysfakcjonujące życie.

Wpływ na zdrowie psychiczne: Od depresji po uzależnienia

Nieleczone PTSD często toruje drogę innym, poważnym zaburzeniom psychicznym. Chroniczna depresja, która wiąże się z uczuciem beznadziei, brakiem energii i utratą zainteresowań, jest jednym z najczęstszych współistniejących stanów. Rozwój innych zaburzeń lękowych, takich jak ataki paniki czy fobia społeczna, również jest bardzo prawdopodobny. Co więcej, wiele osób z nieleczonym PTSD sięga po alkohol, narkotyki lub leki psychotropowe w próbie samodzielnego radzenia sobie z bólem i lękiem. Prowadzi to do rozwoju uzależnień, które tylko pogłębiają problemy i tworzą błędne koło.

Jak chroniczny stres niszczy ciało: Skutki somatyczne

Nasze ciało i umysł są ze sobą ściśle powiązane. Ciągły stan napięcia i stresu, jaki towarzyszy nieleczonemu PTSD, ma destrukcyjny wpływ na zdrowie fizyczne. Badania pokazują, że osoby z PTSD są bardziej narażone na rozwój chorób serca i układu krążenia, takich jak nadciśnienie czy zawały. Problemy z układem trawiennym, w tym zespół jelita drażliwego, również często towarzyszą temu zaburzeniu. Chroniczny stres osłabia również układ odpornościowy, czyniąc organizm bardziej podatnym na infekcje i choroby. W skrajnych przypadkach, długotrwałe doświadczanie traumy może prowadzić do trwałych zmian w osobowości i sposobie funkcjonowania.

Izolacja społeczna i problemy w relacjach: Ukryty koszt traumy

Objawy PTSD, takie jak drażliwość, unikanie bliskości, trudności w komunikacji czy ciągłe poczucie zagrożenia, naturalnie prowadzą do problemów w relacjach z innymi ludźmi. Osoby z nieleczonym PTSD mogą wycofywać się z życia towarzyskiego, unikać bliskich kontaktów, co w efekcie prowadzi do głębokiej izolacji społecznej. Problemy mogą pojawić się również w życiu zawodowym trudności z koncentracją, drażliwość czy nagłe wybuchy gniewu mogą utrudniać pracę i prowadzić do utraty zatrudnienia. Poczucie osamotnienia i niezrozumienia jest jednym z najbardziej bolesnych skutków nieleczonego PTSD.

Jak wspierać bliską osobę z PTSD i unikać błędów?

Wspieranie bliskiej osoby, która zmaga się z zespołem stresu pourazowego, jest wyzwaniem, które wymaga empatii, cierpliwości i wiedzy. Nasze dobre intencje mogą czasem przynieść więcej szkody niż pożytku, jeśli nie będziemy świadomi pewnych zasad. Oto kilka wskazówek, jak być skutecznym wsparciem i czego unikać.

Czego absolutnie nie mówić osobie po traumie?

Istnieją pewne zwroty, które, mimo dobrych intencji, mogą zranić lub zbagatelizować cierpienie osoby z PTSD. Należy unikać takich sformułowań jak:

• "Weź się w garść", "Musisz być silny/a". Te komunikaty sugerują, że osoba ma kontrolę nad swoimi reakcjami i że jej trudności są wynikiem braku woli.
• "To już przeszłość, zapomnij o tym". Dla osoby z PTSD przeszłość jest bardzo realna i powraca w postaci wspomnień i flashbacków. Sugerowanie zapomnienia jest niemożliwe i bagatelizuje jej cierpienie.
• "Inni mieli gorzej". Porównywanie cierpienia jest nieproduktywne i może sprawić, że osoba poczuje się winna za swoje uczucia.
• "To tylko w twojej głowie". Choć objawy są psychiczne, ich wpływ na ciało i zachowanie jest realny. To stwierdzenie deprecjonuje jej doświadczenia.
• "Powinieneś/powinnaś już sobie z tym poradzić". Każdy przechodzi przez proces zdrowienia w swoim tempie, a presja tylko pogarsza sytuację.

Zamiast tego, skupmy się na słuchaniu i akceptacji.

Zrozumienie i cierpliwość: Klucz do budowania poczucia bezpieczeństwa

Dla osoby z PTSD kluczowe jest poczucie bezpieczeństwa i akceptacji. Oznacza to przede wszystkim bycie obecnym i gotowym do wysłuchania, bez oceniania i przerywania. Cierpliwość jest niezbędna, ponieważ proces zdrowienia jest długi i często naznaczony nawrotami. Ważne jest, aby okazywać empatię i zrozumienie dla trudnych emocji, które mogą się pojawić. Daj znać bliskiej osobie, że jesteś obok, że jej uczucia są ważne i że nie jest sama. Budowanie zaufania i poczucia, że może na Ciebie liczyć, jest fundamentem wsparcia.

Jak zachęcić do szukania profesjonalnej pomocy?

Zachęcanie do szukania profesjonalnej pomocy powinno odbywać się w sposób delikatny i pozbawiony presji. Zamiast mówić "Musisz iść do terapeuty", można zasugerować: "Słyszałem/am o skutecznych metodach leczenia PTSD, może warto byłoby porozmawiać ze specjalistą?". Można zaoferować pomoc w znalezieniu terapeuty, towarzyszenie na pierwszej wizycie, a nawet pomoc w organizacji transportu. Ważne jest, aby podkreślić, że szukanie pomocy jest oznaką siły, a nie słabości. Daj znać, że jesteś gotów/gotowa wspierać ją na każdym etapie tego procesu, ale ostateczna decyzja musi należeć do niej.